[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 0، شماره 36 و 36 - ( 10-1390 ) ::
جلد 0 شماره 36 و 36 صفحات 65-102 برگشت به فهرست نسخه ها
نفت، ژئواکونومیک و امنیت ملّی ایران
جواد اطاعت* 1، حمیدرضا نصرتی2
1- استاديار استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
2- کارشناس ارشد کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی
چکیده:   (1893 مشاهده)
چکیده یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر امنیت ملّی کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده انرژی، نفت و گاز است. بعد از پیدایی نفت در ایران به مرور این ماده خام به عنوان مهم‌ترین مؤلفه تأثیرگذار بر اقتصاد، سیاست و به طور کلی امنیت ایران ایفای نقش کرده است. با تحول گفتمان ژئواستراتژیک به گفتمان ژئواکونومیک در دهه‌های اخیر و ایفای نقش برتر اقتصاد در عرصه مناسبات جهانی، نفت به عنوان خون صنعت مدرن در مقایسه با سایر عوامل قدرت از جایگاه بالاتری برخوردار شده است. در این میان ایران از دو جنبه تولید و مصرف انرژی در کانون توجه و تعاملات بین‌المللی واقع شده است. از طرفی این کشور در مرکز بیضی انرژی جهانی با 56 درصد ذخایر نفت در خلیج فارس و 39/10 درصد در حوزه خزر واقع شده است که با تپش آن صنعت و اقتصاد جهانی به حرکت افتاده و حیات خویش را تداوم می‌بخشد. مضافاّ اینکه این سرزمین قلب سه حوزه بزرگ ذخایر گازی جهان یعنی خلیج فارس، سیبری غربی و آسیای مرکزی با 2/70 درصد ذخایر گازی جهان را بهم ارتباط می‌دهد. از طرف دیگر ایران با داشتن 3/10 درصد از ذخایر نفت و 8/15 درصد از ذخایر گاز جهان در جایگاه دوم دنیا قرار دارد. از جنبه مصرف انرژی نیز ایران محل اتصال دو حوزه بزرگ مصرف انرژی یعنی هند و چین در شرق و اروپا در غرب واقع شده است. این ویژگی‌های دوگانه باعث گردیده که امنیت ایران و محیط پیرامونش برای نظام بین‌المللی اهمیت مضاعفی پیدا کند. بنابراین به نظر می‌رسد در دوره حاکمیت گفتمان ژئواکونومیک ایران باید با استفاده از دیپلماسی انرژی با اتخاذ رویکرد تعاملی و پرهیز از اتخاذ مواضع تقابلی از انرژی به عنوان یک فرصت برای تعامل با نظام بین‌الملل و ارتقاء امنیت ملّی استفاده نماید.
واژه‌های کلیدی: کلید واژه‌ها: ایران، ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، نفت، امنیت ملّی
متن کامل [PDF 110 kb]   (416 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۳/۹/۲۳ | پذیرش: ۱۳۹۳/۹/۲۳ | انتشار: ۱۳۹۳/۹/۲۳
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


اطاعت جواد، نصرتی حمیدرضا. نفت، ژئواکونومیک و امنیت ملّی ایران. فضای جغرافیایی. 1390; 0 (36 و 36) :65-102

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-1341-fa.html



دوره 0، شماره 36 و 36 - ( 10-1390 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.18 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3636