[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 17، شماره 57 - ( 3-1396 ) ::
جلد 17 شماره 57 صفحات 31-48 برگشت به فهرست نسخه ها
اولویت‌بندی زیرحوضه‌ها از نظر فرسایش و شناسایی بازه‌های حساس آبراهه‌ها به فرسایش با استفاده از بازدیدهای میدانی و عملیات صحرایی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز بابلرود، استان مازندران)
عطا صفری1، فریدون سلیمانی *2، محمود حبیب نژاد روشن3
1- دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی ساری، مازندران دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2- *دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آم
3- گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی ساری، مازندران.
چکیده:   (190 مشاهده)

فرسایش پدیده ­ای اجتناب ناپذیر بوده و نمی­ توان آن را کاملاً از بین برد ولی فعالیت­ های انسان می­تواند موجب تشدید و یا کاهش آن شود. حوضه آبخیز بابلرود واقع در استان مازندران از این امر مستثنی نبوده و با توجه به وسعت، توپوگرافی، زمین­ شناسی، وجود کاربری­ های مختلف ناشی از دخالت­ های آبخیزنشینان حوضه، نیازمند بررسی و مطالعه مقوله فرسایش خاک و همچنین، مدیریت بهینه کاربری اراضی به­ طور جدی می­ باشد. لذا در این تحقیق، جهت پهنه­ بندی شدت فرسایش حوضه آبخیز مورد نظر، از مدل EPM که چهار عامل ضریب فرسایش حوضه آبخیز (ψ)، ضریب استفاده از زمین (Xa)، ضریب حساسیت سنگ و خاک به فرسایش (Y) و شیب متوسط حوضه (I) را بررسی می­کند، استفاده گردید. از آنجایی که عوامل مؤثر مختلف، تأثیر و درجه اهمیت متفاوتی در فرسایش دارند هر یک از پارامترها با توجه به نسبت اهمیت به کلاس­ های متفاوتی طبقه­ بندی و مطابق مدل فوق در محیط GIS عملیات استاندارد سازی بر روی لایه­ های مزبور اعمال گردید و لایه­ های تهیه شده در مدل EPM، با هم تلفیق و نقشه پهنه­ بندی شدت فرسایش تهیه شد، سپس با توجه به نتایج مدل و مقدار رسوب برآورد شده، اولویت­ بندی زیرحوضه­ ها انجام پذیرفت. برای ارزیابی نتایج مدل EPM، از داده­ های مشاهده ­ای (43 سال آمار ایستگاه رسوب­سنجی قران تالار) استفاده گردید که بین پارامترهای مقادیر برآورد شده و داده­ های مشاهده­ای مقدار ضریب همبستگی 91/0 بوده و صحت نتایج مدل را تأیید نمود. همچنین با استفاده از آزمون t جفتی نتایج مدل با داده­ های مشاهده­ای مورد ارزیابی قرار گرفت که در سطح اطمینان 95% اختلاف معنی­ داری مشاهده نگردید. جهت شناسایی و تعیین بازه­ های حساس در آبراهه­ ها از نظر فرسایش­ پذیری و تولید رسوب از نتایج مدل مذکور، بازدیدهای میدانی و تکنیک GIS بهره گرفته شد که از 150 بازه حساس شناسایی شده در منطقه، تعداد کثیری را زیرحوضه بابلک به خود اختصاص داده است. بطور کلی نتایج حاصل از این تحقیق در حوضه آبخیز بابلرود نشان می­دهد که زیرحوضه بابلک به دلیل شرایط توپوگرافی و سازندهای حساس و خاک­ های با نفوذ پذیری کم دارای بیشترین مقدار فرسایش و تولید رسوب و بیشترین تعداد بازه­ های حساس است.

واژه‌های کلیدی: اولویت‌بندی، بابلرود، بازه‌های حساس، داده‌های مشاهده‌ای، EPM، GIS.
متن کامل [PDF 1614 kb]   (1 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۱/۱۲/۱۸ | پذیرش: ۱۳۹۳/۶/۶ | انتشار: ۱۳۹۶/۳/۱۸
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

safari A, khosravi K, Habib nejad roshan M. Prioritizing sub-basin according to erosion and recognition of waterway sensitive reaches to erosion using field reconnaissance (case study: Babolrood watershed, Mazandaran province). Geographical Space. 2017; 17 (57) :31-48
URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-58-fa.html
صفری عطا، سلیمانی فریدون، حبیب نژاد روشن محمود. اولویت‌بندی زیرحوضه‌ها از نظر فرسایش و شناسایی بازه‌های حساس آبراهه‌ها به فرسایش با استفاده از بازدیدهای میدانی و عملیات صحرایی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز بابلرود، استان مازندران). فضای جغرافیایی. 1396; 17 (57) :31-48

URL: http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-58-fa.html

دوره 17، شماره 57 - ( 3-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فضای جغرافیایی Geographic Space
Persian site map - English site map - Created in 0.176 seconds with 805 queries by yektaweb 3414